Odpolitycznienie spółek Skarbu Państwa 2025 – zmiany w Kodeksie spółek handlowych i nowe obowiązki zarządów

Jesień 2025 roku przynosi jedne z najważniejszych od lat propozycji zmian w prawie spółek. Na celowniku ustawodawcy znalazły się spółki Skarbu Państwa, których sposób funkcjonowania od dawna budził kontrowersje związane z politycznymi nominacjami i brakiem przejrzystości. Nowelizacja ma nie tylko odpolitycznić procesy powoływania władz, lecz także zmienić zasady odpowiedzialności podmiotów zbiorowych oraz zaostrzyć przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy.

Dlaczego rząd wprowadza zmiany?

• Zbyt duże upolitycznienie zarządów i rad nadzorczych spółek państwowych.
• Niejednolita polityka wynagrodzeń i brak przejrzystości w rekrutacji.
• Wymóg dostosowania polskich regulacji do standardów unijnych w zakresie ładu korporacyjnego i compliance.

Najważniejsze zmiany w spółkach Skarbu Państwa

Konkursy na stanowiska

Członkowie zarządów i rad nadzorczych mają być wybierani w drodze jawnych konkursów. To rozwiązanie ma ograniczyć wpływ bieżącej polityki na obsadę kluczowych stanowisk.

Obowiązkowa obecność członków niezależnych

W radach nadzorczych pojawi się wymóg obecności członków niezależnych, co ma zwiększyć kontrolę nad działaniami zarządów i zapewnić realny nadzór właścicielski.

Jawność wynagrodzeń

Wynagrodzenia osób zarządzających będą publikowane, aby zwiększyć transparentność wobec opinii publicznej i inwestorów.

Zmiany w Kodeksie spółek handlowych

Projekt nowelizacji nie ogranicza się jedynie do spółek państwowych. Zakłada także:

• Rozszerzenie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych – spółki mogą ponosić szerszą odpowiedzialność za czyny zabronione (np. korupcję, oszustwa gospodarcze).
• Nowe regulacje AML – wzmocnienie obowiązków spółek w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.
• Wzmocnienie roli compliance – zarządy będą musiały wykazać realne działania prewencyjne, a nie tylko formalne procedury.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?

Choć zmiany najbardziej dotyczą spółek Skarbu Państwa, to ich echo będzie odczuwalne również w sektorze prywatnym. Wymogi transparentności i compliance staną się w praktyce standardem rynkowym, a nie tylko wymogiem prawnym. Firmy, które nie wdrożą skutecznych procedur nadzoru i przeciwdziałania nadużyciom, mogą ponosić wyższe ryzyko odpowiedzialności.

Odpolitycznienie spółek państwowych i równoczesne zmiany w KSH to krok w kierunku większej przejrzystości i odpowiedzialności w polskim biznesie. Dla zarządów oznacza to konieczność profesjonalizacji zarządzania, a dla rad nadzorczych – wzmocnienie roli kontrolnej. Przedsiębiorcy prywatni powinni traktować te zmiany jako sygnał do dostosowania swoich praktyk compliance do nowych, surowszych standardów.

Źródła

1. Money.pl – „Odpolitycznienie spółek Skarbu Państwa: projekt skierowany do komisji” (wrzesień 2025)
2. Gov.pl – „Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz innych ustaw” (wrzesień 2025)
3. Dziennik Gazeta Prawna – „Nowe obowiązki rad nadzorczych w 2025 roku” (12.09.2025)
4. PAP Biznes – „Jawność wynagrodzeń w spółkach państwowych” (11.09.2025)